SPECJALISTYCZNE USŁUGI OPIEKUŃCZE  DLA OSÓB Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI

Specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi są szczególnym rodzajem usług specjalistycznych. Pomoc udzielana jest tu wyróżnionej grupie osób. Zasady jej przyznawania i odpłatności określa Rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r.  w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych ( Dz. U. Nr 189, poz. 1598 z późn. zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 16 lutego  2023 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz.U. 2023, poz.395)

SPECJALISTYCZNE   USŁUGI  OPIEKUŃCZE

Cenę 1 godziny specjalistycznych usług dla osób z zaburzeniami psychicznymi ustala Centrum Usług Społecznych , na podstawie analizy kosztów realizacji tego zadania lub wynika ona z umowy zawartej przez ośrodek pomocy społecznej z podmiotem przyjmującym zlecenie realizacji zadania.

Opłata za specjalistyczne usługi stanowi iloczyn ceny, o której wyżej mowa, wskaźnika odpłatności określonego w procentach, o którym mowa w tabeli, oraz liczby godzin świadczonych usług w ciągu miesiąca.

Centrum Usług Społecznych wydaje decyzję o liczbie godzin przyznanych miesięcznie specjalistycznych usług oraz o wysokości odpłatności.

Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego określa, że ośrodki pomocy społecznej,  w porozumieniu z poradniami zdrowia psychicznego czy innymi specjalistycznymi placówkami terapeutycznymi organizują oparcie społeczne dla osób, które z powodu choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego mają poważne trudności w życiu codziennym, zwłaszcza w relacjach z otoczeniem, w zakresie edukacji, zatrudnienia oraz w sprawach bytowych.

Przy określaniu komu przysługuje pomoc w formie usług specjalistycznych zastosowanie ma ogólna zasada dotycząca usług zapisana w ustawie o pomocy społecznej.

Specjalistyczne usługi opiekuńcze powinny być dostosowane do szczególnych potrzeb osób z zaburzeniami psychicznymi, mogą one obejmować:

• uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, w tym zwłaszcza uczenie umiejętności zaspakajania podstawowych potrzeb życiowych, w tym funkcjonowania społecznego, motywowania do aktywności, prowadzenia treningów samoobsługi i umiejętności społecznych, wspieranie w formie asystowania w codziennych czynnościach życiowych, utrzymywanie kontaktów z domownikami, rówieśnikami w miejscu nauki i pracy, organizowanie i spędzanie czasu wolnego, korzystanie z usług różnych instytucji,
• interwencje i pomoc w życiu w rodzinie w tym poradnictwo specjalistyczne, wsparcie psychologiczne, ułatwienie dostępu do edukacji i kultury, koordynowanie działań innych służb na rzecz rodziny podopiecznego,
• wparcie i pomoc w uzyskaniu zatrudnienia poprzez szukanie informacji o pracy pomoc w znalezieniu zatrudnienia lub alternatywnego zajęcia, wspieranie i asystowanie w kontaktach z pracodawcą,
• pomoc w gospodarowaniu pieniędzmi poprzez naukę planowania budżetu, asystowanie przy ponoszeniu wydatków, usamodzielnienie finansowe,
• usprawnianie zaburzonych funkcji organizmu,
• zapewnienie dzieciom i młodzieży z głębokim upośledzeniem dostępu do zajęć rewalidacyjnych i rewalidacyjno-wychowawczych, jeżeli nie mają ich zapewnionych.

 Specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi są świadczone przez osoby posiadające kwalifikacje do wykonywania zawodu psychologa, pedagoga, logopedy, pracownika socjalnego, terapeuty zajęciowego, asystenta osoby niepełnosprawnej. Dodatkowo specjaliści świadczący usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi muszą posiadać co najmniej półroczny staż m.in. w szpitalu psychiatrycznym, w środowiskowym domu samopomocy, domu pomocy społecznej dla osób z upośledzeniem umysłowym, placówce terapii lub placówce oświatowej, do której uczęszczają dzieci z zaburzeniami rozwoju lub upośledzeniem umysłowym.

Usługi specjalistyczne dla osób z zaburzeniami psychicznymi są finansowane z budżetu państwa.
W tym celu ośrodek pomocy społecznej występuje  do Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego o środki na realizacje tych usług. Może mieć miejsce sytuacja, w której Centrum zgłosił zapotrzebowanie na środki celem realizacji specjalistycznych usług, lecz otrzymał z urzędu wojewódzkiego kwotę niższą. W związku z tym będzie pomagał krócej w ograniczonym wymiarze.

Warunki i tryb ustalania oraz pobierania opłat za usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi określono w rozporządzeniu cytowanym na początku. To ile ostatecznie zapłacimy uzależnione jest też oczywiście od ceny usługi.

ZWOLNIENIE Z OPŁAT

Zwolnienia częściowe lub całkowite z odpłatności jest traktowane przez Centrum Usług Społecznych uznaniowo (każda sprawa rozpatrywana jest indywidualnie) Sprawa jest przedmiotem postępowania administracyjnego kończącego się decyzją administracyjną, od której przysługuje prawo wniesienia odwołania. Organem odwoławczym w omawianych sprawach jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie.

Aby ubiegać się o specjalistyczne usługi opiekuńcze należy złożyć następujące dokumenty: zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia uzasadniające korzystanie z tego rodzaju usług, dochód rodziny, oraz podanie o przyznanie usług opiekuńczych specjalistycznych. Zaświadczenie lekarskie powinien wystawić lekarz psychiatra. Lekarz może określić ilość godzin usług. Jednak o ilości przyznanych godzin ostatecznie decyduje Centrum Usług Społecznych

PODSTAWA PRAWNA REALIZACJI ZADANIA:

1. Art. 8 i 9 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2018 r.  poz. 1878 );
2. Art. 18 ust. 1 pkt 3, art. 50 ust. 1 i 2 oraz ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2025r. poz.1691 z późń. zm);
3. Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. Nr 189, poz. 1598, z późn. zm.);
4. Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 16 lutego  2023 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz.U. 2023, poz.395).